ثبت علائم تجاری و مراحل آن

0
25

علامت تجاری نشانی است که قادر است کالاهای تولیدی یا خدمات ارائه‌شده توسط یک شخص/بنگاه را از کالاها یا خدمات سایر بنگاه‌ها با اشخاص متمایز نماید.

طبق ماده ۳۰ قانون علامت‌، علامت جمعی و نام تجاری عبارت‌اند از:
الف ـ علامت یعنی هر نشان قابل‌رؤیتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد.
ب ـ علامت جمعی یعنی هر نشان قابل‌رؤیتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت معرفی شودد و بتواند مبدأ و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می‌کنند متمایز سازد.
ج ـ نام تجارتی یعنی اسم یا عنوانی که معرف و مشخص‌کننده شخص حقیقی یا حقوقی باشد.

مزایای ثبت علائم تجاری

تضمین می‌کند که مشتریان می‌توانند محصولات را از یکدیگر تشخیص دهند.

• شرکت‌ها را قادر می‌سازد محصولاتشان را از یکدیگر متمایز سازند.

• ابزار بازاریابی و اساس ایجاد وجهه و شهرت شرکت‌ها هستند.

• اجازه استفاده از آن‌ها به اشخاص ثالث داده می‌شود و منبع مستقیم درآمد از محل حق امتیازها می‌باشند.
• جزء ضروری موافقت‌نامه‌های اعطای نمایندگی هستند.

• ممکن است دارائی ارزشمند کسب‌وکار باشند

• شرکت‌ها را تشویق می‌کنند در حفظ یا بهبود کیفیت محصولات سرمایه‌گذاری کنند.

•ممکن است برای دریافت وام مفید باشند.

دلایل حمایت از علائم تجاری و حقوق ناشی از آن

با این‌که اکثر کسب‌وکارها به اهمیت استفاده از علائم تجاری به‌منظور تمیز دادن محصولاتشان از محصولات رقبا پی برده‌اند، همه آن‌ها اهمیت حمایت از علائم تجاری از طریق ثبت را درک نکرده‌اند. پس از ثبت علامت طبق قانون ثبت علائم تجاری شخص/شرکت حق انحصاری پیدا می‌کند، به‌موجب آن می‌توانید از عرضه کالاهای یکسان یا مشابه توسط اشخاص ثالث تحت علائم تجاری که عین یا به طریق گمراه‌کننده‌ای مشابه علامت تجاری شما هستند جلوگیری نماید. اگر علامت تجاری ثبت نشود، شرکت‌های رقیب از همان علامت یا علامتی که شباهت آن با علامت مزبور به‌اندازه‌ای است که موجب گمراهی خواهد شد برای همان کالا یا کالاهای مشابه استفاده خواهند کرد و درنتیجه سرمایه‌گذاری در بازاریابی یک محصول ممکن است به هدر رود. اگر یکی از رقیبان از علامت تجاری یکسان یا مشابه علامت تجاری استفاده کند، ممکن است مشتریان تصور کنند آن محصول متعلق به همان شرکت است و درنتیجه کالای رقیب را خریداری کند. این امر نه تن‌ها سود شخص/شرکت را کاهش خواهد داد و مشتریان را گمراه خواهد کرد بلکه به شهرت و وجهه آسیب خواهد زد – بخصوص اگر محصول رقیب کیفیت نازلی داشته باشد. با توجه به ارزش علائم تجاری و اهمیتی که یک علامت تجاری ممکن است در تعیین میزان موفقیت یک محصول در بازار داشته باشد، تضمین این‌که در بازارهای مربوط به ثبت رسیده باشد بسیار ضروری است.

بعلاوه، تفویض اجازه استفاده از یک علامت تجاری ثبت‌شده به شرکت‌های ثالث بسیار آسان‌تر است و درنتیجه می‌تواند منبع درآمد بیشتری برای شرکت/شخص به وجود آورد یا اساس انعقاد یک موافقت‌نامه اعطای نمایندگی فروش باشد. گاهی اوقات، یک علامت تجاری ثبت‌شده که در میان مشتریان از شهرت خوبی برخوردار است. ممکن است به‌منظور دریافت منابع مالی یا وام از موسسات مالی استفاده شود که به‌طور فزاینده‌ای از اهمیت علائم برای موفقیت کسب‌وکار آگاه می‌شوند.

مدت اعتبار قانونی علائم تجاری ثبت‌شده

مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن است. این مدت با درخواست مالک آن برای دوره‌های متوالی ده‌ساله با پرداخت هزینه مقرر، قابل تمدید است‌. یک مهلت ارفاقی شش‌ماهه که از پایان دوره شروع می‌شود، برای پرداخت هزینه تمدید، با پرداخت جریمه تأخیر، درنظر گرفته می‌شود.

علائم تجاری قابل ثبت

هر کلمه، حرف یا حروف، عدد، ترسیمات، عکس، شکل، رنگ، تصویر، برچسب یا ترکیب آن‌ها که برای تشخیص کالاها یا خدمات بکار رود، علامت تجاری محسوب می‌شود. در برخی کشورها‌، شعارهای تبلیغاتی نیز علامت تجاری محسوب می‌شوند و در ادارات ملی ثبت علائم تجاری به‌عنوان علامت تجاری ثبت می‌شوند. تعداد روزافزون کشورها اجازه می‌دهند شکل‌هایی از علائم تجاری که قبلا مرسوم نبوده‌اند نیز ثبت شوند مانند رنگ‌ها، علائم سه‌بعدی (شکل یا بسته‌بندی کالاها)، نشان‌های قابل‌شنیدن (صداها) یا نشان‌های قابل‌استشمام (بوها). بااین‌حال، بسیاری از کشورها برای آن‌چه به‌عنوان علامت تجاری قابل ثبت هستند محدودیت‌هایی قائل شده‌اند و عموما اجازه ثبت نشان‌هایی را می‌دهند که قابل رویت هستند یا می‌توان آن‌ها را به‌صورت گرافیک نشان داد.

علائم تجاری غیرقابل ثبت

واژه‌های عام: برای مثال، اگر شرکت شما قصد دارد علامت تجاری «صندلی» را برای فروش صندلی ثبت کند، تقاضانامه ثبت این علامت مردود خواهد شد چون «صندلی» واژه‌های عام برای این محصولل است.

واژه‌های توصیف‌کننده. این‌ها کلماتی هستند که معمولا در تجارت به‌منظور توصیف محصول موردنظر بکار می‌روند. برای مثال، ثبت کلمه شیرین برای شکلات قابل‌قبول نخواهد بود چون محصول را توصیف می‌کند. درواقع اگر به تولیدکننده شکلات برای عرضه محصولاتش حق استفاده انحصاری از کلمه «شیرین» داده شود، کاری ناعادلانه خواهد. به همین ترتیب واژه‌های کیفی مانند «سریع»، «بهترین»، «کلاسیک» یا «نوآورانه» به‌احتمال مردود خواهند شد مگر این‌که بخشی از یک نشان خاص باشند. در این‌گونه موارد، درج عبارتی دال بر این‌که در خصوص آن بخش از علامت حق استفاده انحصاری درخواست نمی‌شود، ضروری است.

علائم گمراه‌کننده (فریب‌دهنده): علائم تجاری هستند که مصرف‌کننده را نسبت به ماهیت، کیفیت یا مبدأ جغرافیایی محصول گمراه می‌کند یا فریب می‌دهند. برای مثال، عرضه مارگارین به بازار با علامتت تجاری که تصویر یک گاو داشته باشد مردود خواهد شد چون علامت موجب گمراهی مصرف‌کنندگان خواهد شد و مصرف‌کنندگان به‌احتمال، تصور خواهند کرد که این علامت به محصولات لبنی مرتبط است (مانند کره حیوانی است)

علائمی که خلاف نظم عمومی و اخلاق حسنه هستند: به‌طورکلی کلمات یا تصاویری که موازین و هنجارهای اخلاق حسنه و مذهبی که عموما پذیرفته شده‌اند را نقض کنند به‌عنوان علامت تجاریی قابل ثبت نیستند. پرچم‌ها نشان‌های سلطنتی، علائم رسمی دولتی و نشان‌های کشورها و سازمان‌های بین‌المللی که نمونه‌های از آن‌ها به دفتر بین‌المللی سازمان جهانی مالکیت معنوی (wipo) اعلام شده است معمولا قابل ثبت نیستند.

طبق ماده ۳۲ قانون علامت در موارد زیر قابل ثبت نیست‌:
الف ـ نتواند کالاها یا خدمات یک مؤسسه را از کالاها و خدمات مؤسسه دیگر متمایز سازد.

ب ـ خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد.

ج ـ مراکز تجاری یا عمومی را به‌ویژه در مورد مبدأ جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آن‌ها گمراه کند.

د ـ عین یا تقلید نشان نظامی‌، پرچم‌، یا سایر نشان‌های مملکتی یا نام یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به کشور، سازمان‌های بین‌الدولی یا سازمان‌هایی که تحت کنوانسیون‌های بین‌المللی تأسیس شده‌اند، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزاء آن علامت باشد، مگر آن‌که توسط مقام صلاحیت‌دار کشور مربوط یا سازمان ذی‌ربط اجازه استفاده از آن صادر شود.

هـ ـ عین یا به طرز گمراه‌کننده‌ای شبیه یا ترجمه یک علامت یا نام تجاری باشد که برای همان کالاها یا خدمات مشابه متعلق به مؤسسه دیگری در ایران معروف است‌.

و ـ عین یا شبیه آن قبلاً برای خدمات غیرمشابه ثبت و معروف شده باشد مشروط بر آن‌که عرفا میان استفاده از علامت و مالک علامت معروف ارتباط وجود داشته و ثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد.

ز ـ عین علامتی باشد که قبلاً به نام مالک دیگری ثبت ‌شده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن مقدم یا دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی است که به لحاظ ارتباط و شباهت موجب فریب و گمراهی شود.

مدارک موردنیاز برای ثبت علامت تجاری(برند) به  شرح زیر است :

 
اشخاص حقیقی: 

•    کپی شناسنامه و کپی کارت ملی

•    مجوز فعالیت در رشته مربوطه (اعم از جواز کسب، جواز تاسیس از صنایع، پروانه بهره‌برداری و…)

•    کارت بازرگانی (ارائه کارت بازرگانی برای متقاضیانی که در نام تجاری خود از حروف لاتین استفاده  می‌کنند و همچنین برای متقاضیانی که صادرات دارند، الزامی است)

•    مدارک نماینده قانونی (درصورتی‌که تقاضا توسط نماینده قانونی (وکیل، دارنده یا دارندگان حق  امضا برای اشخاص حقوقی و …) به عمل آید مدارک آن ضمیمه گردد)

•    نمونه گرافیکی یا کپی یا تصویر از علامت درخواستی (ابعاد ۶ × ۶ سانتی‌متر) (در صورت سه‌بعدی بودن علامت درخواستی، ارائه علامت به‌صورت نمونه گرافیکی یا تصویر دوبعدی به‌نحوی‌که ازز شش زاویه متفاوت تهیه و درمجموع یک نمونه واحد را تشکیل دهند.)

•    استفاده از حق تقدم: درصورتی‌که متقاضی یا متقاضیان ثبت بخواهند به استناد تقاضای ثبت یا ثبت خارج از کشور از مزایای حق تقدم (حداکثر ۶ماه) استفاده نمایند می‌بایست مدارک مربوط به حقق تقدم را همزمان با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف ۱۵روز از آن تاریخ تسلیم کنند.

اشخاص حقوقی:

•    آگهی تاسیس شرکت

•    آخرین آگهی تغییرات شرکت

•    کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبین امضاء 

•    مجوز فعالیت در رشته مربوطه (اعم از جواز کسب، جواز تاسیس از صنایع، پروانه بهره‌برداری و…)

•    کارت بازرگانی (ارائه کارت بازرگانی برای متقاضیانی که در نام تجاری خود از حروف لاتین استفاده  می‌کنند و همچنین برای متقاضیانی که صادرات دارند، الزامی است)

•    مدارک نماینده قانونی (درصورتی‌که تقاضا توسط نماینده قانونی (وکیل، دارنده یا دارندگان حق  امضا برای اشخاص حقوقی و …) به عمل آید مدارک آن ضمیمه گردد)

•    نمونه گرافیکی یا کپی یا تصویر از علامت درخواستی (ابعاد ۶ × ۶ سانتی‌متر) (در صورت سه‌بعدی بودن علامت درخواستی، ارائه علامت به‌صورت نمونه گرافیکی یا تصویر دوبعدی به‌نحوی‌که از شش زاویه متفاوت تهیه و درمجموع یک نمونه واحد را تشکیل دهند.)

در مرحله‌ی اول فرد متقاضی باید بداند تسلیم اظهارنامه علامت تجاری تن‌ها از طریق تکمیل فایل الکترونیکی (اظهارنامه الکترونیکی) به آدرس http://ip.ssaa.ir/BSigns/Steps.aspx   امکان‌پذیر است.

ثبت علامت تجاری - ثبت برند

متقاضی باید قبل از پر نمودن اظهار نامه الکترونیکی ثبت علامت، مدارک خود را تکمیل نماید.

متقاضی پس از جمع‌آوری مدارک موردنیاز و مراجعه به وب‌سایت اداره مالکیت صنعتی، اداره ثبت علائم تجاری، از طریق گزینه ثبت اظهارنامه علامت تجاری اقدام به تکمیل اظهارنامه به‌صورت گام‌به‌گام نماید.

پس از انجام مرحله قبل، متقاضی با انتخاب گزینه بازگشت به فرآیند از مرحله بارگذاری ضمایم خارج‌شده و به صفحه بازبینی اطلاعات وارد می‌شود. در این قسمت متقاضی باید تمامی اطلاعات و ضمایم بارگذاری شده را به‌دقت مورد بازبینی قرار داده و از درستی و صحت اطلاعات وارد شده اطمینان حاصل نماید.

پس از تایید اطلاعات (باید دقت شود با تایید اطلاعات و پرداخت هزینه‌ها، امکان انجام هیچ‌گونه اصلاحاتی بر روی پرونده وجود نخواهد داشت)، فرآیند وارد مرحله واریز هزینه‌های ثبت اظهارنامه می‌گردد و متقاضی به درگاه اینترنتی بانک متصل شده و با وارد نمودن اطلاعات کارت ‌بانک خود اقدام به واریز هزینه می‌نماید. پس از واریز هزینه شماره اظهارنامه به متقاضی ارائه می‌گردد.

با واریز هزینه اظهارنامه پرونده در نوبت کارتابل کارشناسی قرار گرفته تا بررسی‌های اولیه در خصوص مدارک و ضمایم صورت گیرد. در زمان بررسی اظهارنامه، کارشناس در صورت وجود نقص در مدارک مراتب را از طریق ابلاغیه‌ای به مالک علامت اعلام می‌نماید. (متقاضی موظف است حداکثر ظرف مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ موارد نقص را برطرف نماید، در غیر این صورت اظهارنامه باطل خواهد شد.)

در صورت کامل بودن مدارک، چنانچه برای نام و یا علامت درخواستی سوابقی وجود نداشته باشد، آگهی تقاضای ثبت برای نام و یا علامت درخواستی، جهت درج در روزنامه رسمی صادر نموده تا چنانچه ادعایی نسبت به علامت درخواستی وجود ندارد مراحل مربوط به ثبت رسمی علامت صورت گیرد.

درصورتی‌که ادعایی نسبت به علامت مورد تقاضا وجود نداشته باشد، آگهی ثبت علامت رسمی که حاوی مشخصات مالکین علامت و شماره ثبت رسمی است، جهت درج در روزنامه رسمی و انتشار برای عموم، صادر می‌گردد.

پس از انتشار آگهی رسمی، متقاضی یا نماینده قانونی وی می‌تواند با مراجعه به اداره ثبت علائم تجاری، نسبت به دریافت گواهینامه ثبت علامت تجاری اقدام نماید.

مرجع رسیدگی به حل اختلافات

رسیدگی به اختلافات ناشی از اجرا این قانون و آئین‌نامه اجرائی آن در صلاحیت شعب خاصی از دادگاه‌های عمومی تهران است. تصمیمات اداره مالکیت صنعتی توسط اشخاص ذی‌نفع قابل‌اعتراض است و دادخواست مربوط باید ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم به ذی‌نفع و یا اطلاع او از آن‌، به دادگاه صالح تقدیم گردد. تجدیدنظرخواهی از آراء و نحوه رسیدگی‌، تابع مقررات آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی است‌.

نقض حقوق مندرج در این قانون‌، عبارت است از معنای انجام هرگونه فعالیتی در ایران ‌که توسط اشخاصی غیر از مالک حقوق تحت حمایت این قانون و بدون موافقت او انجام می‌گیرد. علاوه بر مالک حقوق تحت حمایت این قانون‌، هرگاه ثابت شود دارنده اجازه استفاده، از مالک درخواست کرده است تا برای خواسته معینی به دادگاه دادخواست بدهد و مالک امتناع کرده یا نتوانسته آن را انجام دهد، دادگاه می‌تواند علاوه بر صدور دستور جلوگیری از نقض حقوق یا نقض قریب‌الوقوع حقوق‌، به جبران خسارت مربوط نیز حکم صادر کند و یا تصمیم دیگری جهت احقاق حق اتخاذ نماید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید