چگونه یک نرم افزار را ثبت کنیم؟

0
84

متقاضیان ثبت اختراع نرم‌افزار در کشور ایران باید به سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور، اداره کل مالکیت صنعتی مراجعه کنند و نسبت به تشکیل پرونده اقدام نمایند. هر شخصیت حقیقی یا حقوقیی که مدعی ابداع محصول صنعتی جدید باشد و یا وسیله جدیدی کشف نماید یا راه و روشی را برای بهه دست آوردن یک نتیجه یا محصول صنعتی کشف نماید، می‌تواند مورد اختراع خود را به ثبت رسانده و گواهی ثبت اختراع نرم‌افزار دریافت نماید.

در ایران ثبت اختراع نرم‌افزار به‌صورت اعلامی صورت می‌پذیرد. اعلامی بودن ثبت بدین معناست که اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی می‌تواند بدون بررسی طرح ارائه‌شده در خصوص جدید بودن اختراع آن را به ثبت برسانند؛ و تنها شرط آن این است که شخصی یا شرکتی قبلا این مورد اختراع را در ایران به ثبت نرسانده باشد. البته باید خاطرنشان کرد که گواهی ثبت اختراع در ایران به‌هیچ‌وجه برای قابل‌استفاده بودن و یا جدید بودن و یا حقیقی بودن اختراع سندیت ندارد.

مواردی که در ایران نمی‌توان به ثبت رساند عبارت‌اند از:

۱-نقشه‌های مالی

۲-اختراعاتی که مخالف نظام عمومی و برخلاف عفت عمومی باشد.

۳-فرمول و ترکیبات دارویی

سه نکته‌‌ی مهم را به یاد داشته باشید

 در کلیه مراحل ثبت نرم‌افزار در ایران حضور خود شخص متقاضی الزامی نیست، بلکه وکیل قانونی او نیز می‌تواند مدارک لازم را تهیه و تکمیل نماید. در این صورت باید تقاضانامه همراه با اصل وکالت‌نامه باا رونوشت یا فتوکپی برابر اصل شده ضمیمه اظهارنامه گردد.

 در صورت اعتراض اشخاص ذینفع، چنانچه اعتراض آنان مطابق موارد قانونی زیر باشد، ورقه اختراع  نرم‌افزار باطل خواهد شد:
۱-درصورتی‌که اختراع یا ابداع نرم‌افزار، اختراع جدید محسوب نشود.

۲-درصورتی‌که ورقه اختراع آن جزو مواردی باشد که نمی‌توان به‌عنوان اختراع به‌حساب آورد
۳-درصورتی‌که اختراع نرم‌افزار مربوطه به طریقه علمی صرف بوده و عملا قابل‌استفاده صنعتی یاا کشاورزی نداشته باشد.
۴-وقتی‌که ۵ سال از تاریخ صدور ورقه اختراع نرم‌افزار گذشته باشد و عملا از آن استفاده نشده باشد.

 برای بررسی درخواست‌های ثبت اختراع نرم‌افزار لازم است متقاضی، پیشینه موضوع اختراع موردنظرر خود را در زمینه اهمیت موردتقاضا و کارهای مرتبط انجام شده و تفاوت‌های موردتقاضا با اختراعاتت دیگران، مستند و همراه تقاضای ثبت اختراع نرم‌افزار ارائه نماید.

تقسیمبندی موضوعات مورد ادعای نرمافزار:
۱-تکنیکی: نرم‎افزارهایی که از نظر تکنیک‎های به کار گرفته شده در ساخت نرم‎افزار مدعی اختراع است، به‌طوری‌که به‌عنوان یک محصول جدید با ویژگی‎های نوآورانه و مفید از صنعت نرم‎افزار شناخته می‎شوند.

۲-کاربردی: نرم‎افزارهایی که از نظر تکنیک ساخت، ساده و یا حتی تکراری هستند، ولی به‌واسطه کاربرد نرم‎افزار (با حفظ شرایط عمومی ثبت اختراع نرم‎افزاری) به تنهائی و یا در یک فرآیند، مدعی اختراعع است.

مرجع رسیدگی به دعاوی:

در خصوص موارد اعتراض به ثبت اختراعات ازجمله اختراعات نرم‌افزاری؛ دعاوی ثبتی، مالکیت‌های معنوی و صنعتی شعبه سوم دادگاه عمومی تهران را صالح به رسیدگی به این‌گونه دعاوی دانسته است و آرای این شعبه نیز در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران قابل تجدیدنظر است.

مدارک لازم برای صدور مجوز:

۱٫ مدارکی که دال بر حق مالکیت اثر باشد

۲٫ چهار نسخه از اصل نرم افزار درقالب چهار لوح فشرده جداگانه

۳٫ تاییدیه فنی شورای عالی انفورماتیک

۴٫ اصل فیش واریزی یک میلیون ریال به حساب ۵۱۱۰۳۱ خزانه- امکان تخفیف برای محصولات فاخر فرهنگی با معیارهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی-

۵٫ یک نسخه اجزای محتوای اثر بر روی لوح فشرده

۶٫ تصویر اظهارنامه ثبت شرکت یا موسسه- برای متقاضی حقوقی-

۷٫ تصویر کارت ملی- برای متقاضی حقیقی –

اگر فردی نرم‌افزاری ابداع کرده است و فکر می‌کند وی دارای شرایط یک اختراع نرم‌افزاری است باید برای بررسی محصولات نرم‌افزاری خود، مراحل زیر را به ترتیب طی کند

متقاضی که مدعی است نرم‌افزار وی اختراع است می‌بایست ابتدا به پورتال اداره مالکیت صنعتی (iripo.ssaa.ir) مراجعه کرده و اقدامات لازم را انجام دهد…

الف – متقاضی باید توجه داشته باشد که اخذ تایید فنی برای ثبت نرم‌افزار با اخذ تایید فنی ثبت اختراع متفاوت است. در مورد نخست نرم‌افزار پس از ثبت تحت حمایت قانون کپی‌رایت قرار می‌گیرد و مدت‌زمان انجام آن کوتاه‌تر از اخذ تأییدیه ثبت اختراع است.

ب – متقاضی با مراجعه به سایت اداره مالکیت صنعتی و سپری کردن تشریفات اولیه  بررسی پرونده نرم‌افزار و صدور نامه استعلام از مرجع شورای انفورماتیک  و رویت آن از طریق خلاصه پرونده  پورتال مالکیت و پیگیری نامه استعلام از شورای عالی انفورماتیک و مراجعه به سایت شورای انفورماتیک


ج – CD مدارکی را متقاضی باید به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارائه کند عبارت است از:

۱- تکمیل و چاپ فرم ۴ صفحه‌ای مربوط به ثبت اختراع و امضای آن توسط متقاضی (فرم مربوطه در بخش ثبت اختراع، فرم‌های مربوطه، سایت شورای عالی انفورماتیک کشور موجود است)

۲- اسکن کلیه مدارکی که به‌صورت فیزیکی (کاغذی) برای بررسی به دبیرخانه شورای عالی انفورماتیک ارسال

می‌شود + اسکن اظهارنامه‌ای که از روی سایت چاپ گرفته شده است.

۳- اسکن تأییدیه مراکز یا سازمان‌هایی که نرم‌افزار به آن‌ها ارائه‌شده و مورد تایید آن‌ها بوده است (چنانچه وجود دارد)

۴- تهیه رزومه یا CV مربوط به متقاضیان به انضمام معرفی اساتید صاحب‌نظر در حوزه مربوط به نرم‌افزار

۵- چنانچه نرم‌افزار جزیی از سخت‌افزار است، تهیه فایل پاورپوینت برای شرح نرم‌افزار

۶- تهیه ۶ نسخه واحد از Cd  حاوی نرم‌افزار موردادعا + فایل‌های آیتم‌های ۲ الی ۵ جدول + ادعانامه، اظهارنامه، شرح یا توصیف اختراع  + نرم‌افزارهای لازم برای راه‌اندازی نرم‌افزار موردادعا

۷- نوشتن مشخصات فرد (نام و نام خانوادگی) و نام نرم‌افزار روی هر شش Cd

۸- ارائه قفل سخت‌افزاری

نکته حایز اهمیت این‌که اشخاص حقوقی متقاضی دریافت مجوز «فعالیت‌های فرهنگی دیجیتال» جهت ثبت یا انتشار نرم‌افزار خود و نیز جهت صدور  مجوز بسته‌های نرم‌افزاری رایانه‌ای می‌باید به مرکز فناوری‌های اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال (سرآمد) مراجعه و نرم‌افزار خود را در سامانه ثبت نرم‌افزار به شرح ذیل ثبت نماید:


فرآیند ثبت نرم‌افزار در سامانه سرآمد

جهت اقدام ابتدا به سامانه ثبت و صدور شناسنامه نرم‌افزار

واردشده و فرم الکترونیکی «درخواست رمز عبور» را تکمیل نموده و ارسال می‌نماییم.

شایان‌ذکر است که هر متقاضی دارای نقش نماینده در سیستم ثبت نرم‌افزارها خواهد بود.

ثبت اختراع نرم افزار

عبارت «درخواست رمز عبور» را انتخاب نموده و فرم ظاهر شده را با توجه به متن راهنمای موجود تکمیل و تایید نموده و در وارد اطلاعات خصوصا آدرس ایمیل دقت نمایید تا کلمه و رمز عبور به آدرس صحیح شما ارسال گردد زیرا ایمیل‌ها به آدرس نامعتبر ارسال نمی‌شود

ثبت نرم‌افزار

در مرحله اول با انتخاب منوی «لیست نرم‌افزارها » اطلاعات نرم‌افزارهای موردنظر خود را درج می‌کنیم.

ثبت نرم‌افزار

در مرحله‌ی دوم با انتخاب منوی «لیست درخواستها»، مجوزهای درخواستی برای نرم‌افزارهای خود را ایجاد کرده و به دبیرخانه/ناشر ارسال می‌نماییم.

ثبت نرم‌افزار

شایان‌ذکر است که درخواست‌های ایجادشده توسط نماینده درصورتی‌که گواهی ثبت باشد مستقیما به دبیرخانه و اگر درخواست پروانه انتشار یا مجوز تکثیر باشد به یک ناشر دیجیتال ارسال می‌شود.

 نکته: به آثار تولید داخل دو مجوز «گواهی ثبت» و «پروانه انتشار» تعلق می‌گیرد.


حقوق ناشی از ثبت نرم‌افزار

ماده ۱- حق نشر، عرضه، اجرا و حق بهره‌برداری مادی و معنوی نرم‌افزار رایانه‌ای متعلق به پدیدآورنده آن است. نحوه تدوین و ارائه داده‌ها در محیط قابل‌پردازش رایانه‌ای نیز مشمول احکام نرم‌افزار خواهد بود. مدت حقوق مادی سی (۳۰) سال از تاریخ پدیدآوردن نرم‌افزار و مدت حقوق معنوی نامحدود است.

ماده ۲- در صورت وجود شرایط مقرر در قانون ثبت علائم و اختراعات، نرم‌افزار به‌عنوان اختراع شناخته می‌شود، آئین‌نامه مربوط به این ماده به تصویب هیئت‌وزیران خواهد رسید.


ماده ۳-
 نام، عنوان و نشانه ویژه‌ای که معرف نرم‌افزار است از حمایت این قانون برخوردار است و هیچ‌کس نمی‌تواند آن‌ها را برای نرم‌افزار دیگری از همان نوع یا مانند آن به ترتیبی که القای شبهه کند بکار برد در غیر این صورت به مجازات مقرر در ماده (۱۳) این قانون محکوم خواهد شد.


ماده ۴-
 حقوق ناشی از آن بخش از نرم‌افزاری که به‌واسطه نرم‌افزارهای دیگر پدید می‌آید متعلق به دارنده حقوق نرم‌افزارهای واسط نیست.


ماده ۵-
 پدیدآوردن نرم‌افزارهای مکمل و سازگار با دیگر نرم‌افزارها با رعایت حقوق مادی نرم‌افزارهای اولیه مجاز است.


ماده ۶-
 پدیدآوردن نرم‌افزارها ممکن است ناشی از استخدام و یا قرارداد باشد در این صورت:

الف- باید نام پدیدآورنده توسط متقاضی ثبت به مراجع یادشده در این قانون به‌منظور صدور گواهی ثبت، اعلام شود.

ب – اگر هدف از استخدام یا انعقاد قرارداد، پدیدآوردن نرم‌افزار موردنظر بوده و یا پدیدآوردن آن جزء موضوع قرارداد باشد، حقوق مادی مربوط و حق تغییر و توسعه نرم‌افزار متعلق به استخدام‌کننده یا کارفرما است، مگر اینکه در قرارداد به‌صورت دیگری پیش‌بینی‌شده باشد.


ماده ۷-
 تهیه نسخه‌های پشتیبان و همچنین تکثیر نرم‌افزاری که به طریق مجاز برای استفاده شخصی تهیه شده است چنانچه به‌طور همزمان مورداستفاده قرار نگیرد، بلامانع است.


ماده ۸-
 ثبت نرم‌افزارهای موضوع مواد (۱) و (۲) این قانون پس از صدور تأییدیه فنی توسط شورای عالی انفورماتیک حسب مورد توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکت‌ها انجام می‌پذیرد.


ماده ۹-
 دعوای نقض حقوق موردحمایت این قانون، در صورتی در مراجع قضایی مسموع است که پیش از اقامه دعوی، تأییدیه فنی یادشده در ماده (۸) این قانون صادر شده باشد. در مورد حق اختراع، علاوه بر تأییدیه مزبور، تقاضای ثبت نیز باید به مرجع ذی‌ربط تسلیم شده باشد.


ماده ۱۰-
 برای صدور تأییدیه فنی موضوع ماده (۸) در مورد نرم‌افزارهایی که پدیدآورنده آن مدعی اختراع بودن آن است، کمیته‌ای به نامه «کمیته حق اختراع» زیر نظر شورای عالی انفورماتیک تشکیل می‌شود. اعضای این کمیته مرکب از سه کارشناس ارشد نرم‌افزار به‌عنوان نمایندگان شورای عالی انفورماتیک، نماینده سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور و یک کارشناس حقوقی به انتخاب شورای عالی انفورماتیک خواهد بود.


ماده ۱۱-
 شورا مکلف است از صدور تأییدیه فنی برای نرم‌افزارهایی که به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خلاف اخلاق اسلامی و عفت عمومی و سلامت شخصیت کودکان و نوجوانان باشند خودداری کند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید ظرف دو هفته راجع به استعلام کتبی شورای عالی انفورماتیک اعلام نظر کند.


ماده ۱۲-
 به‌منظور حمایت عملی از حقوق یاد شده در این قانون، نظم بخشی و ساماندهی فعالیت‌های تجاری رایانه‌ای مجاز، نظام صنفی رایانه‌ای توسط اعضای صنف یاد شده تحت نظارت شورا به وجود خواهد آمد. مجازات مربوط به تخلفات صنفی مربوط، برابر مجازات جرایم یاد شده در لایحه قانونی امور صنفی – مصوب ۱۳/۴/۱۳۵۹ و اصلاحیه‌های آن – خواهد بود.


ماده ۱۳-
 هر کس حقوق موردحمایت این قانون را نقض نماید علاوه بر جبران خسارت به حبس از نودویک روز تا شش ماه و جزای نقدی از ده میلیون (۱۰۰۰۰۰۰۰) تا پنجاه میلیون (۵۰۰۰۰۰۰۰) ریال محکوم می‌گردد.

تبصره – خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص مرتکب جرم جبران می‌شود.


ماده ۱۴-
 شاکی خصوصی می‌توان تقاضا کند مفاد حکم دادگاه در یکی از روزنامه‌ها با انتخاب و هزینه او آگهی شود.


ماده ۱۵-
 رسیدگی جرم مذکور در ماده (۱۳) با شکایـت شاکی خصوصی آغاز و با گذشت او موقوف می‌شود.


ماده ۱۶-
 حقوق مذکور در ماده (۱) در صورتی موردحمایت این قانون خواهد بود که موضوع برای نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید